# BẢY ĐIỂM MƠ HỒ CỦA TUYÊN BỐ DIGNITAS INFINITAS

**BẢY ĐIỂM MƠ HỒ CỦA TUYÊN BỐ DIGNITAS INFINITAS**

Tuyên bố ngầm trong tiêu đề Tuyên bố Dignitas Infinita (DI) được xuất bản gần đây của Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) đã gây ra nhiều tranh cãi.

**Vấn đề phẩm giá vô hạn**

Có phải con người có phẩm giá vô hạn? Chắc chắn, những ai qua Phép Rửa nhận được sự chia sẻ nơi bản tính thiêng liêng, vốn dĩ là vô hạn, thì cũng được chia sẻ phẩm giá vô hạn của bản tính đó. Đây chắc chắn là những gì mà Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nghĩ đến khi ngài nói: "Trong Chúa Giêsu Kitô, Thiên Chúa đã cho chúng ta thấy một cách tuyệt vời khôn xiết, cách Ngài yêu thương từng con người và ban cho họ phẩm giá vô hạn \[unendliche] qua Chúa Kitô." Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô đã khẳng định\` rõ ràng rằng Thiên Chúa ban cho con người phẩm giá đó thông qua cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu.



<figure><img src="https://3522838936-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FHUaWc3aAQ3l932Cs4hGH%2Fuploads%2FtdG7pvikY7ArCBLoa8Qn%2F438299518_1798071757271386_8143911403530437537_n.jpg?alt=media&#x26;token=d3043aae-5065-4a7f-b228-bf58b112e937" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

Người ta có thể phản đối tuyên bố của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô rằng Chúa Kitô ban cho phẩm giá vô hạn cho từng người, bởi vì điều đó sẽ bao gồm cả những người chưa được rửa tội và thậm chí cả những người từ chối lời đề nghị cứu rỗi của Ngài. Nhưng chắc hẳn Đức Giáo Hoàng muốn nói rằng Chúa Kitô làm cho con người có thể chia sẻ phẩm giá vô hạn bằng cách ban cho họ ân sủng cứu độ dồi dào, và ban phẩm giá vô hạn khi họ chấp nhận sự cứu độ với đức tin sống động, vì đó là lúc họ tiếp nhận ơn huệ được chia sẻ chính nơi bản tính thiêng liêng.

Tài liệu Dignitas infinita không chỉ ra rằng phẩm giá con người là vô hạn chỉ nhờ Chúa Kitô đã nâng con người lên phẩm giá được thông phần nơi bản tính thần linh. Thay vào đó, tài liệu dạy rằng "mỗi người sở hữu phẩm giá vô hạn, được đặt nền tảng không thể thay đổi trong chính con người họ, vượt trội trong và ngoài mọi hoàn cảnh, trạng thái hoặc tình huống mà người đó có thể gặp phải… hoàn toàn có thể nhận biết được bằng lý trí" (số 1). Tuy nhiên, vì tất cả các sinh vật đều là ngẫu nhiên và do đó có giới hạn, giáo huấn này đặt ra câu hỏi làm thế nào phẩm giá vô hạn có thể được đặt nền tảng ngay trong bản thể cao quý nhất của các sinh vật. Ở một nơi khác, DI nói rằng “mỗi con người. . . nhận được phẩm giá của mình từ sự thật duy nhất là được Thiên Chúa mong muốn và yêu thương” (số 53). Trong khi tuyên bố thứ hai thừa nhận một cách đúng đắn rằng phẩm giá con người là một ơn huệ được Thiên Chúa ban tặng một cách tự do, nó vẫn hiểu rằng ơn huệ đó là nội tại đối với bản chất con người chứ không phải được ban tặng cho con người một cách tự do. Cả hai đoạn văn đều không đề cập đến Chúa Giêsu hoặc gợi ý rằng ơn huệ phẩm giá vô hạn giả định trước ơn huệ được thông phần nơi bản tính thiêng liêng, vốn vượt xa vô hạn so với chính việc tạo dựng bản chất con người.

Vấn đề vừa được đề cập đặt ra một sự hiểu biết nhất định về phẩm giá vô hạn, tức là phẩm giá “không có giới hạn hoặc kết thúc; vô biên; vô tận; có phạm vi, thời gian, mức độ lớn đến mức không thể đo lường được” (Từ điển New Oxford Shorter, 1993). Hiểu theo cách đó, phẩm giá vô hạn được áp dụng cho Thiên Chúa bởi vì nó tương ứng với bản thể của Ngài, nhưng sẽ không áp dụng cho các sinh vật, những sinh vật có giới hạn về không gian, thời gian và các khía cạnh khác là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, từ vô hạn có thể được áp dụng cho con người theo nghĩa tương tự. Ví dụ, mặc dù con người không phải lúc nào cũng tồn tại, nhưng họ có thể được coi là vô hạn bởi vì họ sẽ không bao giờ ngừng tồn tại, có khả năng hoàn thành ngày càng nhiều mục tiêu trong toàn bộ các giá trị nhân văn, và được phú cho trí tuệ có khả năng suy tư về toàn bộ tạo vật và thậm chí về chính Đấng Sáng Tạo.

Từ Vô hạn cũng có thể được áp dụng cho con người nếu nó có nghĩa là họ không thể bị giản lược thành bất kỳ thước đo định lượng nào. Nếu con người được cho là vô hạn theo bất kỳ cách nào trong số những cách đó (và có lẽ theo một số cách khác), thì việc nói rằng họ có phẩm giá vô hạn sẽ không gây ra vấn đề đã được xem xét ở trên. Không rõ liệu tài liệu có hiểu từ vô hạn theo bất kỳ cách nào trong số những cách đó hay không, nhưng chính vì lý do đó, chúng ta không thể loại trừ những cách diễn giải này.

Trong mọi trường hợp, tài liệu DI không hoàn toàn thiếu đề cập đến sự liên quan của công cuộc cứu chuộc của Chúa Kitô đối với phẩm giá con người. Tuyên bố sớm chỉ ra rằng “tất cả mọi người — được Thiên Chúa tạo dựng và được Chúa Kitô cứu chuộc — phải được công nhận và đối xử với sự tôn trọng và tình yêu thương xứng đáng với phẩm giá bất khả xâm phạm của họ” (số 2). Một khẳng định chính xác hơn về nền tảng Kitô học của phẩm giá con người — cụ thể là, con người chỉ có phẩm giá vô hạn (theo nghĩa mạnh của vô hạn) nhờ được chia sẻ bản tính thiêng liêng, điều mà hành động cứu độ của Chúa Kitô làm cho có thể — sẽ làm rõ ràng vấn đề. Mặc dù DI không đưa ra một khẳng định như vậy, nhưng trong thư Trình bày giới thiệu DI có trích dẫn lời tuyên bố Kitô học đúng đắn của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II được trích dẫn và giải thích ở trên.

**Những điểm mạnh của Tuyên bố Dignita Infinita**

Thật không may, vấn đề mơ hồ không chỉ giới hạn ở cách DI đề cập đến bản thân khái niệm phẩm giá. Chúng ta sẽ thảo luận bên dưới những khẳng định mơ hồ bổ sung, vốn có thể được diễn giải theo nhiều hướng mâu thuẫn, không phải tất cả đều phù hợp với giáo lý. Nhưng trước tiên chúng tôi muốn bày tỏ sự cảm kích đối với một số đóng góp tích cực của Tuyên bố.

Trong số 24, DI dạy rằng nhân vị (personhood) không phải là một đặc tính mà con người chỉ đạt được khi họ có khả năng thực hiện một số năng lực nhất định, mà là phẩm chất vốn có của mỗi người. Bằng cách nhấn mạnh rằng mỗi thành viên của nhân loại đều là một nhân vị, Tuyên bố đưa ra một điểm quan trọng rằng không bao giờ được phép đối xử với bất kỳ ai như một thực thể thấp kém hơn con người.

Cách DI xử lý vấn đề án tử hình trong đoạn 34 cũng rất đáng chú ý, đặc biệt là sự công nhận của bản văn rằng phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi người đòi hỏi, kéo theo kết luận về mặt đạo đức, "sự phản đối kiên quyết đối với án tử hình." Tất nhiên, để khẳng định sự sai trái nội tại của án tử hình, người ta phải thấy rằng giáo huấn trước đây của Giáo hội cho phép điều đó không phải là giáo huấn tối hậu (xem tác phẩm Capital Punishment and the Roman Catholic Tradition của Brugger, đặc biệt là trang 141–63). \[Ghi chú của biên tập viên: Để có các quan điểm khác nhau, vui lòng xem “Án tử hình và Giáo lý: Một hội nghị chuyên đề CWR”, ngày 18 tháng 8 năm 2018.]

Chúng tôi cũng đánh giá cao sự lên án rõ ràng và rất mạnh mẽ của DI đối với nạn phá thai (đoạn 47), trích dẫn phát biểu mạnh mẽ của Thánh Gioan Phaolô II trong thông điệp Evangelium Vitae. Và chúng tôi hoan nghênh sự lên án mạnh mẽ của Tuyên bố đối với an tử và trợ tử (đoạn 52), đặc biệt là vì nó xuất hiện vào thời điểm mà những hành động này ngày càng được coi là có thể chấp nhận được.

Một số tác giả khác đã chỉ ra những điểm mạnh khác của DI rất đáng chú ý nhưng chúng tôi không thể xem xét ở đây. Tuy nhiên, chúng tôi muốn thu hút sự chú ý đến một điểm mạnh cuối cùng đặc biệt đáng chú ý. Số 58 đề cập đến “sự khác biệt lớn nhất có thể tồn tại giữa các sinh vật: khác biệt giới tính.”  Điểm này cực kỳ quan trọng để hiểu được sai lầm của lý thuyết giới (gender ideology) — sự từ chối hiện thân bổ sung nội tại của con người là nam và nữ. Bên cạnh việc đưa ra một luận điểm triết học mạnh mẽ, đoạn văn này cũng mạnh mẽ về mặt tu từ khi nói về “sự tương hỗ tuyệt vời nhất”, “trở thành nguồn gốc của phép màu không bao giờ ngừng làm chúng ta ngạc nhiên: sự xuất hiện của những con người mới trên thế giới.”

Mặc dù có những yếu tố tích cực này, chúng ta phải quay trở lại vấn đề mơ hồ trong giáo huấn của DI. Việc sử dụng cách giải thích mơ hồ không chỉ cản trở các tín hữu hiểu được các chân lý của mặc khải Thiên Chúa, điều mà giáo huấn của Giáo Hội nhằm làm sáng tỏ, mà còn ngăn cản họ để những chân lý đó định hướng rõ ràng đời sống hành động của họ.

Để minh chứng cho phạm vi của vấn đề, chúng ta hãy cùng xem xét bảy ví dụ về sự mơ hồ trong tài liệu Dignitas Infinita (DI).

**Điểm mơ hồ thứ nhất: DI, số 12: "Quan điểm Kinh thánh"**

Bình luận về đoạn Phán xét Chung trong sách Mt 25, DI đưa ra tuyên bố mơ hồ: "Đối với Chúa Giêsu, điều tốt lành được thực hiện cho mọi người, bất kể mối quan hệ huyết thống hay tôn giáo, là tiêu chuẩn duy nhất của sự phán xét."

Tuyên bố này có vấn đề vì hai lý do. Thứ nhất, có thể hiểu rằng các lựa chọn tự quyết định khác trong đời sống Kitô hữu, chẳng hạn như tin vào Chúa Giêsu và chấp nhận mọi giáo huấn luân lý của Giáo hội, sẽ không, và nhất thiết phải là các tiêu chí mà chúng ta sẽ bị phán xét.

Thứ hai, trong khi tình yêu thương tha nhân rõ ràng đòi hỏi chúng ta phải sẵn sàng giúp đỡ bất cứ ai gặp khó khăn, giả định không cần bàn cãi của DI rằng những lời của Mát-thêu về "những người anh em bé nhỏ nhất của Ta" ám chỉ đến bất kỳ ai đang gặp khó khăn lại không được đa số các nhà thần học ủng hộ. Craig S. Keener (trong The Gospel of Matthew: A Socio-Rhetorical Commentary \[Grand Rapids: Eerdmans, 2009], 605-606), nói rằng “quan điểm cho rằng ‘anh em’ \[“brethren”] ở đây là ‘các môn đồ’ là quan điểm chủ đạo trong lịch sử Giáo hội và giữa các học giả Kinh Thánh Tân Ước đương đại.” Ông giải thích: “Ở những nơi khác trong tin mừng Mát-thêu, các môn đệ là ‘anh em’ của Chúa Giêsu (12:50; 28:10; x.cũng xem ‘những người bé nhỏ nhất’ — 5:19; 11: 11; 18: 3 -6, 10-14); tương tự, người ta vô tình đối xử với Chúa Giêsu như cách người ta đối xử với những người đại diện cho Ngài (10: 40-42), những người đáng được tiếp đón bằng sự hiếu khách, thức ăn và đồ uống (10: 8-13, 42). Bị bỏ tù có thể ám chỉ việc giam giữ cho đến khi xét xử trước quan tòa (10: 18-19), và bệnh tật đề cập đến tình trạng thể chất do những khó khăn của sứ mệnh gây ra (xem Phil 2: 27-30; có lẽ Gal 4:14; 2 Ti-mô-thê 4:20). Việc ‘ăn mặc tồi tàn’ xuất hiện trong danh sách những khổ đau của Phaolô (Rô-ma 8:35), bao gồm cả danh sách sứ vụ chi tiết nhất còn sót lại của ông (1 Cô-rinh-tô 4:11)… Do đó, nhà vua phán xét các quốc gia dựa trên cách họ đã đáp lại Tin mừng Nước trời đã được rao giảng cho họ trước thời điểm Nước Trời ngự đến (24:14; 28: 19-20). Những sứ giả đích thực của Tin mừng sẽ chỉ truyền giáo thành công cho thế giới nếu họ cũng có thể chấp nhận sự nghèo đói và đau khổ vì danh của Chúa Kitô.”

Chúng ta không mong đợi những người Công giáo bình thường quen thuộc với các cuộc tranh luận giải thích kiểu này. Nhưng những người viết tài liệu giáo huấn chắc chắn nên nắm rõ về chúng và ít nhất phải kiềm chế không đưa ra những tuyên bố mà nếu được hiểu theo nghĩa đen, có vẻ như sẽ giải quyết sớm các cuộc tranh luận thần học hiện đang có giá trị.

**Sự mơ hồ thứ hai: Tài liệu DI, số 37: “Bi kịch của sự nghèo đói”**

Trong cuộc thảo luận về sự phân phối của cải không công bằng trong thế giới đương đại, DI tuyên bố: “Hơn nữa, nếu một số người sinh ra trong một quốc gia hoặc gia đình, nơi họ có ít cơ hội phát triển hơn, chúng ta nên thừa nhận rằng điều này trái ngược với phẩm giá của họ, vốn cũng giống như phẩm giá của những người sinh ra trong một gia đình hoặc quốc gia giàu có” (nhấn mạnh được thêm vào).

Đương nhiên, đúng là các thành viên của mọi gia đình và quốc gia đều có phẩm giá ngang nhau. Nhưng có thực sự đúng không khi sự ngang bằng tuyệt đối về cơ hội phát triển của họ là điều kiện thiết yếu cho công lý? Tuyên bố của DI vượt xa những gì được yêu cầu bởi nguyên tắc xã hội Công giáo truyền thống về “sự phân bổ phổ quát các nguồn tài nguyên của thế giới”, ngụ ý một quan niệm không tưởng về sự phân phối của cải. Chắc chắn không phải mọi kết quả khiến một người có ít cơ hội hơn đều đi ngược lại phẩm giá của họ.  Chẳng phải những người có năng khiếu bẩm sinh lớn hơn — tài năng nghệ thuật, trí tuệ khoa học xuất chúng, sự sắc sảo về hùng biện — có những cơ hội mà những người ít có thiên phú hơn không có sao? Hơn nữa, đã bao giờ có một cộng đồng nào ngăn chặn được mọi bất bình đẳng trong việc tiếp cận cơ hội của mọi người chưa?

Nếu những phê phán luân lý đằng sau tuyên bố này được chuyển thành quy tắc hành động dành cho cơ quan công quyền, thì điều này dường như sẽ biện minh cho sự can thiệp quá mức của chính phủ nhằm mục đích bình đẳng hóa cơ hội cho tất cả mọi người.

**Sự mơ hồ thứ ba: DI, số 38-39: “Chiến tranh”**

DI tuyên bố rằng chiến tranh "phủ nhận phẩm giá con người"; “chiến tranh tấn công phẩm giá con người”; “không có cuộc chiến nào đáng để đánh đổi mạng sống của dù chỉ một người”; “tất cả các cuộc chiến tranh, bởi vì chúng mâu thuẫn với phẩm giá con người, nên đều là ‘những xung đột không những không giải quyết được vấn đề mà chỉ làm chúng nghiêm trọng hơn’”.

Chiến tranh thực sự là một nỗi kinh hoàng, nhưng những tuyên bố này đưa đến suy luận gây tranh cãi rằng không hề tồn tại trường hợp nào biện minh được cho chiến tranh chính nghĩa. Tuy nhiên, trong cùng một phần, DI đã khẳng định một cách chính xác về “quyền tự vệ bất khả xâm phạm và trách nhiệm bảo vệ những người có mạng sống bị đe dọa.” Nếu hiểu theo nghĩa đen, hai tập hợp luận điểm này không thể dung hòa được. Tài liệu tiếp tục theo mạch mơ hồ này, đưa ra điều dường như là một chuẩn mực đạo đức: “Chúng ta không còn có thể nghĩ về chiến tranh như một giải pháp bởi vì những rủi ro của nó có lẽ sẽ luôn lớn hơn những lợi ích giả định.” Thật vậy sao? Không còn có thể ư? Liệu ngay cả các cuộc chiến tranh tự vệ chống lại các quốc gia xâm lược rõ ràng cũng là điều không thể tưởng tượng về mặt đạo đức? Cả Công đồng Vatican II (Gaudium et spes, số 79, § 4) hay Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 2308-2310) đều không nghĩ như vậy.

Mặc dù đồng tình với quan điểm cho rằng phần lớn các cuộc chiến tranh không phải là cuộc chiến chính nghĩa cho bất kỳ bên nào, và nhiều cuộc chiến vốn dĩ chính nghĩa lại được tiến hành một cách bất công, thì việc nói rằng chiến tranh “có lẽ” (?) luôn luôn sai trái dường như đi ngược lại lẽ thường, cũng như với giáo huấn của Giáo hội.

**Sự mơ hồ thứ tư, DI số 40: “Sự gian khổ của người di cư”**

DI thừa nhận những khổ đau khủng khiếp mà nhiều người di cư phải chịu đựng và đưa ra lời cầu khẩn chân thành rằng họ phải được đối xử phù hợp với phẩm giá con người của họ.

Tuy nhiên, những tuyên bố của Tuyên bố về việc di cư có phạm vi quá bao quát đến mức nếu được thực hiện, chúng sẽ yêu cầu các quốc gia phải có biên giới mở. Các tuyên bố không thừa nhận quyền và nghĩa vụ chính đáng của các quốc gia có chủ quyền trong việc kiểm soát biên giới của họ và điều chỉnh dòng người nhập cư vào lãnh thổ của mình. Họ đã không tính đến tầm quan trọng của việc yêu cầu công dân phải tuân thủ luật pháp và vấn đề khuyến khích vi phạm pháp luật. Chúng cũng làm mờ nhạt sự khác biệt giữa người di cư và người tị nạn.

Bản thân việc trở thành người di cư không tự nó bắt buộc một quốc gia phải tiếp nhận người đó. Các điều kiện khác cũng phải được đáp ứng, nhưng cách DI xử lý lại không cho thấy bất kỳ nhận thức nào về sự tồn tại của những điều kiện đó.

**Điểm mơ hồ thứ năm, DI, số 55: "Lý thuyết giới tính"**

Chúng tôi chắc chắn đồng ý rằng "mọi người, bất kể xu hướng tính dục, đều phải được tôn trọng phẩm giá của mình và được đối xử với sự quan tâm, đồng thời phải tránh cẩn thận 'mọi dấu hiệu của sự phân biệt đối xử bất công', đặc biệt là bất kỳ hình thức gây hấn và bạo lực nào." Nhưng việc nhấn mạnh tất cả những điều này mà không kèm theo một tuyên bố làm rõ rằng các hành vi đồng tính (cũng như tất cả các hành vi tình dục ngoài hôn nhân) đều là sai trái vốn có và phong trào LGBT là một tai họa đối với xã hội thì thật là sai lệch. Tai họa đó phải được lên tiếng phản đối đúng với bản chất của nó và phải được chống lại.

Các giám mục Cameroon đã làm đúng điều này trong tuyên bố của họ đáp lại Tuyên ngôn gần đây của Vatican cho phép chúc lành cho các cặp đồng tính, Fiducia Supplicans. (Để phân tích tài liệu đó và thông cáo báo chí sau đó nhằm làm rõ ý nghĩa của nó, xem Finnis, George và Ryan, “More Confusion about Same-Sex Blessings.”) Các giám mục Cameroon lên án những sai lầm của hệ tư tưởng LGBT bằng ngôn ngữ hiếm khi được nghe thấy trong xã hội phương Tây "lịch sự". Nhưng chúng tôi cho rằng sự rõ ràng của họ là một biểu hiện của lòng trắc ẩn thực sự và chúng tôi kêu gọi các vị chăn chiên khác của Giáo hội đừng để sự quan tâm đến sự tôn trọng của con người ngăn cản họ cũng lên tiếng một cách thẳng thắn. Họ nên bổ sung các lời kêu gọi tôn trọng phẩm giá của những người có xu hướng đồng tính với những lời lên án mạnh mẽ về những nguy hiểm, tác hại và sự xấu xa của phong trào LGBT, chẳng hạn như sau:

Trong lịch sử các dân tộc, việc thực hành đồng tính chưa bao giờ dẫn đến sự tiến hóa của xã hội, mà là một dấu hiệu rõ ràng của sự suy đồi đang sụp đổ của các nền văn minh.... Đó là một sự xa lánh gây tổn hại nghiêm trọng cho nhân loại bởi vì nó không dựa trên bất kỳ giá trị nào vốn có của con người.... Việc phản đối nó không hề mang tính phân biệt đối xử; đó là sự bảo vệ hợp pháp các giá trị bất biến của nhân loại trước một tật xấu đã trở thành đối tượng của yêu cầu công nhận pháp lý và ngày nay, là đối tượng của một phép lành.... Vì Thiên Chúa không muốn cái chết của người tội lỗi, nhưng muốn họ hoán cải để được sống đời đời, chúng tôi khuyên những người có khuynh hướng đồng tính hãy cầu nguyện và thương xót Giáo hội, với mục đích hoán cải triệt để. Chúng tôi cũng mời gọi họ từ bỏ tâm lý tự coi mình là nạn nhân mà họ thích thú xem mình là "nạn nhân", "yếu đuối", "thiểu số"; để nắm lấy cơ hội hoán cải mà Thiên Chúa ban cho họ trong nhiều lời khuyên nhủ của Lời Ngài. (Tuyên bố của các Giám mục Cameroon, ngày 21 tháng 12 năm 2023)

**Điểm mơ hồ thứ sáu, DI, số 60: "Thay đổi giới tính"**

Sự sẵn sàng của văn kiện trong việc phê phán các can thiệp "thay đổi giới tính" về mặt đạo đức là đáng hoan nghênh, nhưng cách diễn đạt lời phê bình đó như sau là có vấn đề: "Bất kỳ can thiệp thay đổi giới tính nào, theo quy luật chung, đều có nguy cơ đe dọa phẩm giá độc nhất mà con người đã nhận được từ khi được thụ thai."

Thay vì lên án rõ ràng tất cả những nỗ lực tự nguyện nhằm thay đổi cơ thể của một người để làm cho nó phù hợp với giới tính đối lập, chúng ta được đưa ra chuẩn mực được diễn đạt một cách mơ hồ này. "Theo quy luật chung", "các nguy cơ" và "đe dọa" có nghĩa là gì? Vì cụm từ "theo quy luật chung" thường chỉ một nguyên tắc áp dụng trong hầu hết các trường hợp, nhưng vẫn chấp nhận các ngoại lệ, người ta tự hỏi liệu DI có ý định để ngỏ cửa cho các ngoại lệ hay không. Và nói rằng các can thiệp như vậy "có nguy cơ đe dọa" phẩm giá con người ngụ ý có sự không chắc chắn về việc liệu điều này có phải lúc nào cũng đúng hay không. Chúng chỉ là một mối đe dọa hay là một sự vi phạm rõ ràng đối với phẩm giá con người? Khi nào thì một can thiệp "thay đổi giới tính" không trái với phẩm giá con người? Những điểm mơ hồ để ngỏ khả năng rằng một số can thiệp nhằm thay đổi giới tính sinh học của một người có thể được biện minh.

Ở đây và ở những nơi khác, lời phê bình sẽ rõ ràng hơn nhiều nếu nó sử dụng các khái niệm Công giáo chính xác như sự lựa chọn và ý định, phương tiện và mục đích, để xác định đạo đức của hành động con người và loại trừ một số loại hành vi - trong trường hợp này, sự lựa chọn từ chối giới tính sinh học của một người - là sai trái vốn có.

**Sự mơ hồ thứ bảy, DI 65: "Kết luận"**

Trong phần kết luận, văn kiện trích dẫn Thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô Fratelli Tutti (2020), nói rằng: “chúng ta nên nhớ rằng 'bất chấp mọi bề ngoài, mỗi con người đều vô cùng thánh thiện và xứng đáng với tình yêu thương và sự cống hiến của chúng ta.'”

Đúng là mỗi người đều xứng đáng nhận được tình yêu thương và sự cống hiến, nhưng trừ khi từ "thánh thiện" được hiểu khác với cách hiểu thông thường, thì câu nói “mỗi con người đều vô cùng thánh thiện” là sai. Thật vậy, nếu câu nói đó được hiểu theo nghĩa đen và theo nghĩa thông thường của từ "thánh thiện", thì việc khẳng định rằng mọi người đều thánh thiện có thể dễ dàng khiến người ta kết luận rằng không ai phải xuống địa ngục. Tuy nhiên, rõ ràng là nhiều người không thánh thiện theo nghĩa thông thường, và chính Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng đã có những phát biểu cho thấy ngài nhận ra điều này. Ví dụ, ngài đã cảnh báo các ông trùm mafia: “Hãy hoán cải, vẫn còn kịp, để các người không phải xuống địa ngục. Đó là những gì đang chờ đợi các người nếu tiếp tục trên con đường này. " Rõ ràng ngài không nghĩ rằng những người như vậy là thánh thiện theo nghĩa thông thường. Vì vậy, người ta không nên cho rằng khi nói “mỗi người đều vô cùng thánh thiện”, DI có nghĩa là mọi người đều đức hạnh và đang trên con đường cứu rỗi. Dường như nó có nghĩa là ân huệ của bản chất con người là một món quà thiêng liêng, và món quà đó vẫn còn thiêng liêng cho dù một người có thể làm điều ác nào. Nhưng cần có một lời giải thích để mọi người không bị cám dỗ để tin vào thuyết phổ quát (universalism).

Tóm lại, chúng tôi muốn nhắc lại rằng nhiều yếu tố tích cực của DI thật đáng mừng. Tuy nhiên, như chúng ta đã thấy, Tuyên ngôn có rải rác những điểm mơ hồ, và trừ khi chúng được làm rõ một cách thích hợp, chúng tôi tin rằng chúng sẽ trở thành trở ngại cho đời sống Kitô hữu trung thành và làm lu mờ những đóng góp thực sự của DI.

Tác giả: Cha Peter Ryan, SJ là Chủ nhiệm Trung Tâm Chân Phước Michael J. McGivney về Đạo đức Sự sống tại Đại chủng viện Thánh Tâm và từng là Giám đốc điều hành của Văn phòng Giáo lý và các vấn đề Giáo luật của Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ từ năm 2013 đến năm 2016.

Tiến sĩ E. Christian Brugger là một nhà thần học luân lý sống ở Front Royal, Virginia.

**Bản dịch** của Duc Trung Vu, CSsR
